#64/8 oktober 2018 Verslag Boeren met Toekomst

#64/8 oktober 2018 Verslag Boeren met Toekomst

Verslag Aan de Zaanavond #65  Boeren met toekomst. 8 oktober 2018, door Jacob Spaander

Deze avond leek nog het meeste op een rondetafelgesprek. Tussen boeren en burgers. Aanleiding van het gesprek was de documentaire Boeren met toekomst die we vanavond lieten zien. Gemaakt in opdracht van Milieudefensie door Yara Hannema.

Deze documentaire begint heel symbolisch met een tractor die achteruit manoeuvrerend een stal probeert uit te komen. In het volgende beeld maakt het gevaarte vaart over het erf. De boer is John Arink; het erf hoort bij zijn biodynamische boerenbedrijf. Hij noemt de biologische landbouw de kraamkamer voor de reguliere landbouw. Veel methodes die  ontwikkeld zijn worden langzaam de norm. Volgens hem staan boeren niet los van de maatschappij en moet het contact met elkaar weer gelegd worden.

Deze bodem leeft. Het is gewoon een feestje!

André Jurrius teelt biologische gewassen. Deels economisch sterke gewassen, maar ook de wat ‘lastigere’ gewassen, die weer zorgen voor duurzaamheid en een gezonde bodem. Zijn zwart-wit bonen worden geserveerd in een restaurant in Kopenhagen. Ergens in de film ontleedt hij met zijn blote hand een klomp aarde uit zijn akker waar distelknoppen en zonnebloemen door elkaar heen groeien. Enthousiast concluderend: ‘deze bodem leeft! Het is gewoon een feestje en dit is de basis voor volgend jaar.’

David Jansen, een andere boer, combineert veeteelt en zorg. Mensen moeten altijd goed zorgen voor de dieren, is zijn motto, vandaar dat zijn kippen een echte vrije loop hebben tussen de schapen op het veld.

De vooravond van een verandering.

Deze documentaire speelt zich eigenlijk af tijdens de vooravond van een verandering, zoals Arink dat omschrijft. Voor die verandering zijn een aantal voorwaarden noodzakelijk. In de documentaire komen ze aan bod:

Een eerlijke prijs voor het product. De prijzen in supermarkten zijn niet reëel. Europese subsidies mogen zo gestopt worden, als er maar een eerlijke prijs tegenover staat. Een eerlijk speelveld.

De communicatie tussen boeren en de samenleving moet op gang gebracht worden. Want als die verandering er komt, wordt die gevoed dor de consument. We moeten elkaar a.h.w. begeleiden in duurzaam zijn en het langzaam afscheid nemen van de grenzeloze intensieve landbouw. We moeten samen de cirkel voeden en voelen. We moeten naar een meer regionale productie en consumptie, waar vlees een kleinere plek zal innemen.

De politiek kan ontzettend sturen door de juiste dingen te belasten, en vooral de boeren te ontlasten.

Je zou maar boer zijn.

Na de documentaire gingen de bezoekers onder leiding van Bart van Opzeeland (Campagneleider voedsel bij milieudefensie) in gesprek met een paar van (zoals Rob Smits het verwoorde) onze boeren.

Dat waren Myrna de Wit van the White Ranch in Assendelft, groot in kleinschaligheid.

Conny en Jan Rutte, biologische melkveehouders op een gebied van Staatsbosbeheer in de Westerwatering en Nico Noom, een meer gangbare boer uit het natuurgebied de Krommenieër Woudpolder.

Veel van wat in de documentaire al gepasseerd was, bevestigen de boeren nogmaals. Als aanvulling op de vraag naar een eerlijke prijs wordt met nadruk gezegd dat alle kosten voor de boeren omhoog gaan, maar de melkprijs hetzelfde blijft. Ook de keuringen die nodig zijn kosten steeds meer geld en er komen er ook steeds meer bij. Dat sommige keurmerken een woordspeling als kwaligeithebben maakt het er helaas niet leuker op. Een van de aanwezigen, Ton Smit, verzucht ergens: ‘Je zou maar boer zijn.’

Groen denken.

Femke Nagel (Platform aan de Zaan) stelt dat het onderhoud van natuur ook een product is wat beloond zou moeten worden. Nico Noom is het daar grondig mee eens. Dat zou een natuurinclusieve landbouw ook rendabel kunnen maken. Een betere lokale afzet is wellicht ook een idee. Een kraam op de markt of de ‘buurderij’.

En misschien moeten we boeren wel  meer zien als onderdeel van het Middenkleinbedrijf. Dat wil iedereen toch stimuleren?

Uiteindelijk vraagt een boer alleen maar:

Laat ons boeren! Laat ons doen waar wij goed in zijn. En wij kunnen boeren op postzegelformaat, maar, zoals Bart een niet aanwezige boer citeert: ‘ik kan niet groen denken als ik rood sta’.

Boerenwijsheid.

Zo’n uitspraak valt onder het kopje van de boerenwijsheid en is het waard hier geciteerd te worden. Een andere wijsheid die ik in de documentaire hoorde wil ik je ook niet onthouden:

Als een koe een goede staart heeft hoeft hij geen last van vliegen te hebben.

Het is denk ik geen echt gezegde, maar dat zou het wel moeten zijn.

Op het einde van de film zagen wij hoe boer Arink zijn koeien weer naar stal bracht, op de vooravond van de verandering. Hij verdwijnt samen met hen naar binnen en sluit de deur. Maar in de documentaire heeft hij de deur voor de verandering juist wijd open gezet. En het gesprek tussen boeren en samenleving.

Conclusie

Bart concludeert terecht na deze vruchtbare avond dat wij elkaar hier gevonden hebben, maar dat we wel in gesprek moeten blijven.

Grote kans dus dat we met platform Aan de Zaan af en toe een expeditie naar een boerenbedrijf gaan brengen, om die noodzakelijke verandering met eigen ogen te aanschouwen.