7 maart 2016: Hennepbeleving

7 maart 2016: Hennepbeleving

IMG_2603Hennep is een potentievol gewas. Je kunt dit duurzame product op grootschalige wijze gebruiken voor kleding, voeding, medicijnen en zelfs voor huizenbouw. Drie pioniers zijn aan het experimenteren met de mogelijkheden, en die zijn er legio. De Zaanstreek heeft een sterke band met hennep.  Tsaar  Peter de Grote kwam speciaal naar het wereldcentrum van de scheepvaart toe om te leren over het vak van scheepstimmerman. En om henneptouw te halen. Lees het verslag van een boeiende avond.

IMG_2606Aan de Zaan deed haar naam als platform voor maatschappelijke en duurzame initiatieven eer aan door het podium te geven aan de Hennep Meet-up van Hemp collective. Deze groep ondernemende mensen heeft als doel een gezondere en duurzame wereld te creëren door toepassing van hennep. We hadden met meer dan veertig mensen niet alleen een goede opkomst, maar mochten ook vele nieuwe gezichten ontmoeten.

Hennep blijkt een zeer divers toepasbaar product te zijn dat op vele manieren een antwoord kan zijn op een aantal problemen. Het is aan de ene kant verbazingwekkend dat dit niet algemeen bekend is, aan de andere kant weten we allemaal waardoor dit komt.

Hennep wordt nog altijd in verband gebracht met het gebruik van softdrugs. Daarom is het goed om te weten dat de industriële hennep waar we deze avond voornamelijk over spreken een vezelrijke hennepsoort is die nagenoeg geen THC, het stofje dat sommige mensen tot ‘grote hoogte’ brengt, bevat maar des te meer bestanddelen die kunnen worden toegepast als basis voor textiel, duurzame bouw en meer. Zoals Esther Molenwijk, de voortreffelijke moderator van deze avond aangaf, is hier in het verleden veel gebruik van gemaakt. In oude graven zijn al bewijzen gevonden dat 8000 voor Christus gebruikt gemaakt werd van hennep om kleding te vervaardigen.

IMG_2597Een hoogtepunt van de hennepindustrie in Nederland vond plaats in de zeventiende en achttiende eeuw. De VOC had 50 tot 100 ton hennep voor touw en zeilen per schip nodig. In de Zaanstreek waren er een kleine dertig hennepklopperijen actief waarvan bijna de helft zich in Krommenie bevond, waar een straatnaam als de Lijnbaan nog van getuigt. Door de opkomst van het stoomtijdperk en producten als jute en katoen raakte de hennepindustrie in verval. Vooral het bewerken van de plant tot bruikbare vezels was arbeidsintensief. In 1930 werd er wel een decorticator uitgevonden die dit kon verhelpen maar toen waren inmiddels de industrieën die zich richten op het vervaardigen van papier, katoen, nylon en plastic al zo groot geworden dat ze de strijd aandurfden met de hennep.

IMG_2598Dankbaar werd daarbij gebruik gemaakt van het feit dat een heel andere hennepsoort, de marihuanaplant, zich goed leende als de verpersoonlijking van het kwaad. Opeens sprak met niet over hennep, maar over marihuana. Even leek het tij te keren toen in de tweede wereldoorlog de Verenigde Staten opeens behoefte hadden aan hennepproducten. Opeens was het ‘hemp for victory’ maar na de oorlog ging men weer terug naar ‘reefer madness’ en het onmogelijk maken van hennepproductie door verplichte taxstamps te vragen die vervolgens nooit werden afgestempeld.

Vanaf 1990 is het verbouwen en verwerken van hennep weer in opkomst, en gelukkig want het blijkt een natuurlijke oplossing voor veel problemen. Zo groeit het veel sneller, zijn er nagenoeg geen pesticiden nodig, is het een grondverbeteraar en haalt het CO2 uit de lucht. Het levert per vierkante meter drie keer meer op dan katoen, daarbij is het vier keer warmer, neemt het ook vier keer meer vocht op, maar is ‘slechts’ drie keer sterker dan katoen. Daarnaast is het ook veel beter biologisch afbreekbaar en neemt heel goed verfstoffen op zodat er aanzienlijk veel minder chemicaliën nodig zijn om de stof te verven.

IMG_2610Ook leuk om te weten: veel nationale kunstschatten zijn geverfd op hennepdoek. Canvas is afgeleid van het Franse ‘chanvre’, wat weer afkomstig is van het Latijns/Griekse cannabis. Levi Strauss gebruikte hennep voor zijn beroemde spijkerbroeken en Henri Ford gebruikte een soort hennepplastic voor zijn auto’s. Er bestaan filmpjes waarin hij met een hamer één van zijn wagens te lijf gaat om te laten zien hoe sterk dat spul is.

Koen Kaljee heeft voor de komende Floriade de Drijfveer gebouwd, een drijvend en zelfvoorzienend gebouw dat uit zoveel mogelijk natuurlijke materialen is gemaakt. Naast lokaal hout vooral veel hennepproducten. Kalkhennep (vezelhennep met kalk) voor de vloeren en de muren, hennepmatten voor isolatie en – een eigen uitvinding – hennepvilt voor het wandtapijt. Bouwmaterialen van hennep hebben door de open structuur van het product een hoge aardbevingbestendigheid. Reden waarom de NAM op dit moment onderzoek doet naar bouwen met hennep, om iets goed te maken in Groningen.

IMG_2604Andere toepassingen van hennep, naast textiel en bouw is voeding en gezondheid. Vooral de hennepzaden vormen een goede aanvulling van de voeding door veel vitaminen en mineralen, maar ook de rijkheid aan eiwitten, waardoor we met z’n allen minder vlees kunnen eten, want de vleesconsumptie bepaald nog steeds minstens de helft van onze veel te grote ecologische voetafdruk. De bezoekers van deze Aan de Zaan konden kennis maken met de eerste Nederlandse hennepbonbons en hennepthee.

De medicinale werking van hennep komt voornamelijk door de aanwezige CBD’s. Deze stoffen zijn o.a. ontstekingsremmend, antispastisch en pijnstillend. Daarnaast wijst onderzoek ook naar een mogelijke gunstige bijdrage bij het behandelen van kanker. Men is daar nog voorzichtig mee, maar de tot nu toe behaalde resultaten rechtvaardigen op z’n minst serieus en grootschaliger onderzoek hiernaar.

Als afsluiting van de avond waren twee raadsleden aanwezig om te kijken welke rol hennep in de Zaanstreek kan spelen.

IMG_2595Rene Tuijn van de PvdA wordt sowieso enthousiast van alles wat duurzaamheid bevorderd. Ook wees hij op de mogelijkheden van de nul op de metersubsidie van de gemeente, waar hennep een rol kan spelen door bijvoorbeeld de toepassing als isolatie. Het is in ieder geval belangrijk om duidelijk te maken dat het hier gaat om een industriële hennepsoort die niets te maken heeft met softdrugs of illegale hennepkwekerijen.

Maikel Kat van de SP is eigenlijk verbaasd dat hier niet al meer mee gedaan wordt. Wellicht projectontwikkelaars vinden die hier iets mee willen doen.

Iemand uit de zaal oppert dat alle nieuwe bouwprojecten langs de ecologische lat moeten worden gelegd. Er zijn op dit moment in de Zaanstreek namelijk nog geen aansprekende bouwprojecten waarbij duurzaamheid de belangrijkste factor is. Een bouwproject als Kreekrijk wordt weliswaar klimaatneutraal, maar dat is eerder een uitzondering. Maikel geeft aan dat het besef dat duurzaam bouwen de toekomst moet zijn er wel is, maar dat er nog geen concrete invulling aan wordt gegeven. Rene vult dit aan door aan te geven dat we meer moeten sturen op het maken van duurzame keuzes, dan op financiële. Goede voorlichting over de kosten en de (ook financiële) voordelen op de lange termijn blijft noodzakelijk.

Deze informatieve en inspirerende ‘aan de Zaan’ en ‘Hennep Meet up’ heeft ons ieder geval allemaal op de hoogte gebracht van de positieve invloed van hennepproducten op een gezondere en duurzamere wereld. Het geeft vooral aan dat duurzame oplossingen en producten eigenlijk ruimschoots voor handen zijn en al eeuwenoud zijn. Het gaat er eigenlijk om welke keuzes we hierin willen maken. Het wordt inderdaad tijd om met z’n alleen een concrete invulling te geven aan duurzaamheid. Natuurlijke basismaterialen zoals Hennep zullen daarin zeker een bijdrage leveren.

Platform aan de Zaan

Meer informatie op www.hempcollective.nl