Verslag 11 mei: Zaanstad zonder zwerfvuil

Verslag 11 mei: Zaanstad zonder zwerfvuil

Een avond voor Zaankanters met de Zaanse Schonen en Peter Smith

Wieke Hart, Margriet Hoorn en Jeanine Schaart startten in oktober 2014 met het oprapen van zwerfvuil in Krommenie. Al snel volgden Westerkoog en Wormerveer. Grappend noemen we onszelf de Zaanse Schonen. We klagen niet over afval, we ruimen het liever op. Sámen met buurtbewoners met een opgeruimd karakter. Ook al hebben de Zaanse Schonen veel plezier, ons doel is om overbodig te worden. Vandaar dat we jullie ideeën vragen: Wat is er nodig voor een Zaanstad zonder zwerfvuil? Het werd een boeiende avond waarbij iedereen zeer werd gemotiveerd om onmiddellijk met een glimlach en overduidelijk voor het publiek dagelijks zwerfafval op te ruimen. Zie de foto’s en het verslag hieronder.

plastic_madonna

 

 Terugblik Platform aan de Zaan 11 mei 2015

Zaanstad zonder zwerfvuil door de Zaanse Schonen en Klean

2. Zaanse Schonen Wieke Jeanine en Margriet (vlnr)

Wieke Hart, Jeanine Schaart en Margriet Hoorn

Het publiek dat zich op maandagavond 11 mei in De Fabriek meldde, was goed voorbereid op de avond over zwerfafval. Als entree werd er een eigenhandig van straat geraapt plastic flesje gevraagd én ingeleverd.

Zaanse Schone Jeanine Schaart leidde de avond in met een korte, pakkende presentatie hoe zij en haar twee vriendinnen Margriet Hoorn en Wieke Hart zich niet langer ‘eenzame gekkies’ voelen als het om zwerfafval oprapen gaat. Integendeel: sinds oktober 2014 noemen zij zich fier en vrolijk de Zaanse Schonen.

Deze vrolijkheid genereert veel aandacht: niet alleen op straat, maar ook van de (landelijke) media. Dit helpt de Zaanse Schonen hun missie te bereiken: zichzelf uiteindelijk overbodig maken.

Peter Smith visualiseert De Kracht van EénTot die tijd is er een groeiende groep vrijwilligers die zich Zaanse Schonen mag noemen. Onder het motto: ‘ik erger me niet aan zwerfvuil, ik ruim ’t op’ lopen inmiddels drie locaties (Wormerveer, Westerkoog en Krommenie) wekelijks een ronde, waarbij het bakkie leut na het minstens zo leuk maakt.

Jeanine Schaart van de Zaanse SchonenMaar in feite is iedereen binnen Zaanstad een Zaanse Schone, mits je niks op straat gooit en zelf af en toe wat opraapt; zo makkelijk is het namelijk.

Hoofdgast Peter Smith van Stichting Klean hield vervolgens de zaal in de ban met zijn indringende boodschap: plastic (zwerf)afval wordt alleen maar méér als we er nu niets aan doen. Bovendien gaat het nooit meer weg: want waar is ‘weg’?

Gelukkig liet Peter ons niet in wanhoop achter, maar kwam met een geruststellend simpele oplossing: begin met oprapen. Gewoon een zwerfie per dag. Zien rapen, doet rapen én voorkomt nieuwe aanwas. Verandering begint bij één en de politiek is uiteindelijk volgend en niet leidend. In die zin was het ook prettig te weten dat van Gemeente Zaanstad zowel de ‎Senior beleidsadviseur ruimtelijk beheer (Ben Haisma) als het ‎Afdelingshoofd wijkonderhoud (Ramon Kingma) zich onder het publiek bevonden.

Na een korte pauze volgde het onderdeel: Meedenkers m/v gevraagd! Het publiek verspreidde zich aan vier tafels en wierp zich met flip-over en stift op de volgende stellingen:

 

v.l.n.r. Jeanine Schaart Peter Smith Margriet Hoorn Wieke HartStelling 1: Statiegeld moet blijven! Maar eventueel weten wij een aantal alternatieven.

De vier markantste oplossingen van het publiek waren: 1) Statiegeld behouden + uitbreiden: ook op blikjes en kleine plastic flesjes; 2) jeugd terug de kroeg in! (Dat scheelt blikjes en flesjes op straat); 3) het sorteren van afval makkelijker maken; 4) bekendheid geven aan de werkelijke waarde van grondstoffen. (En verpakt tussen de gele memoblaadjes vonden de Zaanse Schonen de opmerking: ‘Jullie zijn geweldig!’ 🙂

Stelling 2: Minder gemeente? Dan meer bedrijven!

Het publiek zei hierover: 1) bedrijven aanspreken op maatschappelijke verantwoordelijkheid; 2) belast gebruik van nieuwe grondstoffen hoog en van gerecyclede juist laag; 3) ontmoedig het gebruik van eenmalige plastic flesjes; creëer daarentegen volop tappunten voor leidingwater; 4) geen plastic tassen meer, kies voor ander verpakkingsmateriaal en meer verpakkingsloze winkels.

Stelling 3: Beïnvloeden van jongeren is goed te doen!

De volgende oplossingen werden genoteerd: 1) begin bij de opvoeding/school; 2) bereik en licht ouders voor via (sociale) media; 3) hang foto’s bij hangplekken op van dierlijke én menselijke slachtoffers van de plastic soep; 4) benader jongeren direct én positief.

Stelling 4: Zo maak je urban-mining rendabel om uit te laten voeren door bewoners!

Het publiek zei hierover: 1) herbruik afgedankte materialen voor bijvoorbeeld woningbouw, kunst of tweedehands verkoop; 2) laat consument geld ontvangen voor het inleveren van afval i.p.v. er voor te moeten betalen (want grondstoffen zijn daadwerkelijk geld waard); 3) plaats statiegeldautomaten op openbare plaatsen voor blik- en plastic afval; 4) plaats fun-afvalbakken: als je er iets ingooit, klinkt er een grappig geluid.

De nazit/borrel was minstens zo gezellig als het gebruikelijke bakkie leut na de wekelijkse ronde afval rapen. De Zaanse Schonen van het eerste uur, Jeanine, Margriet en Wieke deden het licht uit, maar niet nadat ze Pieter Grandiek beloofden over een jaar een terugblik te organiseren om te kijken hoe hun zwerfvuilmissie er dan voor staat.

 

WEGWERPPOËZIE.

 

Schuilt er poëzie in plastic?

Is het een potentieel gedicht dat daar ligt?

Wat daar zwerft…

Wat de volgende generatie erft?

 

De wegwerptoekomst;

De mensheid op z’n stomst.

 

Of gooi je mijn woorden

Even achteloos weg als jouw plastic?

En is dat een kwestie van beschaving

Of een belachelijke tic?

 

Maakt het wel uit als ik nog iets roep

Tegen al die troep?

Een zinloze woordenbrij in een plastic soep.

 

Schuilt er poëzie in plastic?

Liggen de woorden op straat

Voor het oprapen?

Of zijn wij gewoon makke schapen

Die zo onze eigen slachtbank creëren

Door op de toekomst in te teren.

En vormt de brandstapel straks

  • – Omdat wij afzien van

Gezond verstand of ecotaks –

Een plastic hoop die stinkt

Zodat je al stikt voordat je verbrandt

 

En terwijl je uit jouw plastic wegwerpflesje drinkt

Zonder het vuur te doven

Of mij op mijn woord te geloven,

Dicht je achteloos:

‘Ach, er is toch niets aan de hand?’

Jacob Spaander

 

Oorspronkelijke uitnodiging: De kracht van één

De Zaanse Schonen maken deel uit van Stichting Klean. Oprichter van Klean, fotograaf, kunstenaar en fervent zwerfvuilruimer Peter Smith houdt een presentatie over het belang van zwerfvuil oprapen en het effect dat een ieder van ons kan veroorzaken. Graag nodigen we friskijkers en dwarsdenkers uit om mee te praten over het volgende:

  • Voor_en_naOnbewust gedrag of slordigheid beïnvloeden: hoe krijgen we vervuilers zover dat ze onze leefomgeving schoon achterlaten?
  • Wat is de werkelijke waarde van onze consumptie? Is vervuiling de ‘schuld’ van consumenten of kunnen winkeliers en producenten ook meebetalen? Wat zouden alternatieven kunnen zijn voor statiegeld en wat voor plastic verpakkingen
  • Hufterboetes: werkt het wel of niet?
  • Hoe kan urban-mining rendabel worden om uit te laten voeren door bewoners? Het doel van de avond is, om tot een aantal mogelijkheden en oplossingen te komen die wij breder uitdragen als algemeen gedachtengoed. En zo een kantelpunt veroorzaken. Ook worden de voorstellen aan de gemeente Zaanstad gepresenteerd, om zo lokaal zwerfvuil vérder te bestrijden.
  • Meer informatie Zaanse SchLogo_ZaanseSchonenonen en Stichting KLEAN

Programma 11 mei

Inloop 19.30 uur.
Moderators van de avond zijn Wieke Hart en Margriet Hoorn van Zaanse Schonen.

Start avondprogramma 20.00 uur

  • Jeanine Schaart (óók Zaanse Schone) vertelt kort en vrolijk over het ontstaan van Zaanse Schonen, het belang voor de Zaanstreek en over de resultaten van acties tot zover.
  • Peter Smith vertelt over zwerfvuil en wat voor verschil een ieder van ons kan maken.
  • Brainstorm in diverse groepen om tot oplossingen te komen voor een effectieve aanpak van zwerfvuil. Tussentijds wisselen van groepen is mogelijk.
  • Korte presentatie van de (meest opvallende) bevindingen.
  • Einde rond 22 uur

Toegang: We zamelen in voor het project Plastic Madonna. De toegang bedraagt daarom één op straat gevonden plastic petfles.

De Fabriek
Jan Sijbrandsteeg 12
1502 BA Zaandam

Aanmelden via deze link voor 11 mei/Zaanstad zonder zwerfvuil 

Ken je mensen die ook interesse hebben in deze bijeenkomst, nodig ze dan graag uit via deze link.