Verslag 5 september 2016 Lucas de Man

Verslag 5 september 2016 Lucas de Man

demandooreuropa01

 Lees het verslag van Jacob Spaander

Playmobielpoppetjes op een soort van historisch riskbord, hoogtepunten uit het eurosongfestival, een mix van stand up comedy en interactief mediatheater en de transitiebeweging van de afgelopen jaren afgebroken tot de aanstekelijke essentie, dat was Lucas de Man op maandag 5 september bij platform Aan de Zaan. Meer dan zeventig mensen in de zaal.

De voorstelling begint met een filmpje van het Akropolis in de steigers. Het is een iconisch beeld uit de reis die Lucas door Europa heeft gemaakt. Een reis waarbij hij in gesprek ging met mensen die op de één of andere manier iets te zeggen zouden kunnen hebben over de ontwikkelingen die gaande zijn. Denkers en doeners, waarbij opvalt dat het vooral de doeners zijn die inspireren,

IMG_2832Het is ondoenlijk om het verhaal van Lucas in het kort te vertellen zonder de energie en de impact te kort te doen. Waarom zou ik de grote lijnen eruit halen als juist alle zijlijntjes, grapjes en onverwachte interacties met de zaal een belangrijk deel zijn van zijn performance. Natuurlijk, de boodschap is weer te mooi om niet te noemen, maar die is tegelijkertijd zo simpel als zo gelaagd dat elke korte beschrijving het geen eer kan aandoen. Maar omdat het belang van elkaar verhalen vertellen ook op deze avond weer naar voren is gekomen, toch een poging. Ook al zou ik er wel eens over kunnen struikelen.

Het gaat allemaal om visie, maar ook om de geschiedenis te begrijpen, de parallellen te zien van nu en vijfhonderd jaar geleden toen Hieronymus Bosch zijn visioenen schilderden en Erasmus de lof der zotheid tijdens een koetstochtje naar een Utopia die er nooit is gekomen schreef, meer uit verveling dan uit filosofische overwegingen. De tijd dat Luther zo een impact maakte dat hij vijfhonderd jaar later het best verkochte playmobielpoppetje ‘ever’ werd.

IMG_6596Maar ook de tijd dat een simpel papiertje een kleine groep rijk kon maken en liet zien dat de moraal uit het financiële systeem was verdwenen en dat een nieuwe uitvinding er voor zorgde dat er een soort informatierevolutie ontstond. Vijfhonderd jaar geleden zou ik het over de aflaat en de boekdrukkunst hebben gehad. Nu hebben wij het over aandelen en internet. Wat beide tijden gemeen hebben is dat er behoefte was aan duidelijke of grootse visies. Visionairs die of de wereld lieten zien zoals zij werkelijk was of die met werkelijk geweldige ideeën de menselijke geest verrijkten.

Nog een opmerkelijke overeenkomst; vijfhonderd jaar geleden dachten de mensen dat het verkeerd zou aflopen met de wereld en dit waarschijnlijk ook nog eens binnen niet onafzienbare tijd.

Dat brengt ons meteen bij het dilemma van deze generatie; maakt het uit of je wat onderneemt of juist niet? En… who cares?

En dan is de conclusie dat het er niet om gaat om de wereld beter te maken, maar om de wereld te maken. Er is geen samenleving als je niets doet. Of, anders gezegd; door niets te doen creëer je de wereld zoals zij al is.

Volgens Rutte is een visie de olifant die in de weg staat, ik zeg: als het toch een olifant is, waarom deze dan niet laten huishouden in de porseleinkast van de niet langer werkzame structuren! (Dat is nog eens een visie, toch?) Misschien dat dit beest dan ook nog even de vele grenzen slecht die ons scheiden van de anderen. Want eigenlijk bestaat er niet één samenleving, maar een verzameling van allemaal kleine netwerken die maar al te vaak allemaal op zichzelf staan. Toch vormen zij samen het geheel. Laat hen elkaar dan ook kunnen vinden. Desnoods via een twittertoren zoals in Turkije gebeurde toen de regering aankondigde een kerncentrale te gaan bouwen en het niet nodig vond een debat daarover te houden. Op een historische toren werden de twittergesprekken geprojecteerd en zelfs de aannemer deed er uiteindelijk aan mee.

Er werden acht miljoen mensen bereikt zonder dat het één cent koste. Dat is visie.

IMG_6623 (1)Het gaat er ook om dat wij terugnemen wat al van ons allemaal is. Doet me denken aan de typische transitietermen als eigenaarschap en participatie, maar goed, laten wij dat dan ook meteen aanpakken zoals een olifant de porseleinkast in gaat. Wat mij ook doet denken aan de manier waarop Lucas zich op het podium beweegt. Zonder één keer te struikelen trouwens.

Één van de dingen die weer van ons allemaal moeten worden is de democratie zelf. daarin spelen sociale netwerken een belangrijke rol. Wat de regering niet meer en de private sector te duur doet gaan zij zelf regelen. Zelfs als er een nieuwe burgermeester moet worden gekozen. In Madrid en Barcelona is het gelukt. Dan moet dit in Zaanstad een peulenschil zijn.

Maar wat is er nu werkelijk nodig. Wat kan werkelijk het verschil maken? Volgens Lucas zijn dat drie dingen; tijd, verhalen en blijven.

IMG_6607 (1)Besteed tijd aan de dingen die je tot stand wil brengen, vertel elkaar goede verhalen zoals Lucas deze avond vele malen heeft gedaan en blijf… Loop niet weg als dingen moeilijk worden of als mensen moeilijk doen. Blijf gewoon je ding doen. En je mag struikelen. Misschien is dat wel de vierde voorwaarde. Tenslotte zijn wij mensen uniek in ons soort op deze Aarde: we kunnen struikelen. Het Griekse woord voor verjaardag betekent zoveel als; de dag dat je begint met struikelen. Laten we 5 september dan maar de verjaardag maken van de Zaanse transitiebeweging. (of hoe je het ook wil noemen). Het leven wordt een stuk leuker als je gewoon mag struikelen. Vooral als je dat samen doet. We weten niet of dit het verschil gaat maken of het een betere wereld zal scheppen. Dat is ook niet belangrijk. Deze tijd vraagt om visie en visie is vooral doen. Delen, durven, doen.

IMG_6610 (1)Terwijl ik in de zaal zat met nog zeventig anderen voelde ik de kracht van zijn boodschap, maar ook het potentieel van alle aanwezigen. Minstens de helft ken ik zo langzamerhand en weet waar die zoal mee bezig zijn. We leven in een uniek moment in de geschiedenis (die zich misschien elke vijfhonderd jaar herhaalt, maar goed) en wij maken die geschiedenis, wij maken deze samenleving. En daar zittend, met de energieke voordracht van Lucas, de zeventig visionaire doeners en denkers waaronder ik ook mijzelf mag rekenen voelde ik mij ongeveer net zo gelukkig als toen ik iets van veertig jaar geleden mijn eerste playmobielpoppetje kocht. Nee, dit gaat veel dieper, dit raakt de kern. Van wie ik ben, wie wij zijn, van de tijd en de samenleving waar wij deel van zijn, van de dingen die we doen en waarom wij het doen. Als een visie zo groot als een olifant op de weg kan zijn wees zelf dan zo groot dat je er met gemak over kan struikelen.

Jacob Passander

 

Platform Aan de Zaan presenteerde 5 september De Man door Europa, mede mogelijk gemaakt door de gemeente Zaanstad. Voor deze solovoorstelling reisde Lucas De Man door Europa, deed 17 steden in 8 landen aan en interviewde meer dan 20 creators die opstaan en strijden voor verandering, om de maatschappij waarin ze leven vorm te geven.

Aanslagen op Europees grondgebied, vluchtelingen in overvolle treinen en grenzen die worden gesloten. We kunnen er niet meer omheen: onze Europese samenleving staat onder druk. De ontwikkeling waarin ons continent zich momenteel bevindt, vormt het uitgangspunt voor De Man door Europa. . Kunstenaars, denkers en sociaal creatieve personen in de breedste zin van het woord die allen bezig zijn met hun zoektocht naar nieuwe manieren van samen-leven in deze tijden van veranderingen. Terug in Nederland neemt Lucas jou mee op zijn reis en door de geschiedenis van Europa.